Blog

Denizcilik ve Kabotaj Bayramı

9 Nisan 1926 tarih ve 815 sayılı “Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Bahriye (Kabotaj) ve Limanlarla Karasuları Dahilinde İcrayı Sanat ve Ticaret Hakkındaki Kanun’’ ile Türk kıyılarında kabotaj hakkı tamamen Türk vatandaşlarına ve şirketlerine verildi. Kanun, 1 Temmuz 1926 tarihinde yürürlüğe girdi.

Kısaca Kabotaj Kanunu diyebileceğimiz bu düzenleme ile akarsularda, göllerde, Marmara denizi ile Türk Boğazlarında, bütün kara sularında ve bunlar içinde kalan körfez, liman, koy ve benzeri yerlerde, makine, yelken ve kürekle hareket eden araçları bulundurma; bunlarla mal ve yolcu taşıma ile diğer denizcilik faaliyetlerinde bulunma hakkı Türk vatandaşlarına verilmiştir. Ayrıca dalgıçlık, kılavuzluk, kaptanlık, çarkçılık, tayfalık ve benzeri mesleklerin Türk yurttaşlarınca yerine getirilebileceği de kanun kapsamında belirtilmiştir. Yabancı gemilerin ise sadece Türk limanları ile yabancı limanlar arasında yük ve yolcu taşıyabilmesine izin verilmiştir.

Kabotaj Kanunu ile devletin egemenliği denizlere de genişletilmiş ve Lozan Antlaşması ile öngörülen kapitülasyonların kaldırılmasına dair düzenlemeler deniz yetki alanlarımız üzerinde de varlığını bulabilmiştir.

İtalyan Amirali Fioravano kapitülasyonlar hakkında şunları söylemişti: “Türkler hiçbir zaman denizlere sahip çıkmak istemediler, tam tersi yabancılara bol bol deniz ticareti imtiyazı vermekten başka, kendi mallarını da çok büyük navlunlar vererek onlara taşıttılar. Bu yüzden de İmparatorluklarını kaybettiler.”

Ulu önder Atatürk, bu kavrayış ve öngörü ile hareket ederek, Lozan Antlaşmasını tamamlayacak biçimde, denizler üzerindeki egemenliğimizi kılacak adımları atmıştır. Yine bu noktada, Atatürk’ün “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir” emrini sadece taktik bir savaş emri olarak görmemeli; bunu daha geniş bir kavrayışla, stratejik bir yaklaşım olduğunu anlamalı ve bu yaklaşıma uygun hareket etmeliyiz.

Denizcilik ve Kabotaj Bayramımız Kutlu olsun.

Onur Sabri Durak

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *